Het nieuwe Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek: de werknemers
Het nieuwe Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek: de werknemers
In onze twee vorige blogartikelen hadden we het over het nieuwe boek 6 van het Burgerlijk Wetboek, de veranderingen die het met zich meebrengt en de impact op bestuurdersaansprakelijkheid. Lees deze artikelen ook zeker door als u dit nog niet gedaan heeft. In dit artikel spitsen we ons meer specifiek toe op boek 6 en de werknemers.
Boek 6 heeft een impact op de aansprakelijkheid van werknemers aangezien deze ook beschouwd worden als hulppersonen.
We illustreren de nieuwe regels aan de hand van een fictief voorbeeld: Een IT-consultant (werknemer) voert werkzaamheden uit bij een klant van zijn werkgever. Door een foutieve handeling in de configuratie van het systeem ontstaat er schade bij deze klant. Op wie kan de klant de schade nu verhalen?
Voor 1 januari 2025: verregaande bescherming
Onder de oude wetgeving kon de klant alleen de werkgever ( IT-bedrijf) aansprakelijk stellen voor zijn geleden schade. De werknemer genoot als uitvoeringsagent (oftewel hulppersoon van de werkgever) van een quasi-immuniteit tegen vorderingen van derden. Bovendien biedt de bijzondere Arbeidsovereenkomstenwet nog steeds bescherming aan de werknemer. De werkgever blijft aansprakelijk voor schade die de werknemer tijdens de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst veroorzaakt, tenzij er sprake is van bedrog, een zware fout of een gewoonlijk voorkomende lichte fout. In het geval van de IT-consultant betekent dit dat de klant zich in eerste instantie nog steeds tot het IT-bedrijf (de werkgever) moet richten voor schade die het gevolg is van een fout van de werknemer.
Concreet: Voor 1 januari 2025 werd de aansprakelijkheid van werknemers in het kader van de uitvoering van hun functie beperkt door twee regels:
- Quasi-immuniteit van hulppersoon: Werknemers kunnen niet burgerrechtelijk rechtstreeks worden aangesproken door opdrachtgevers van hun werkgever bij de uitvoering van hun arbeidsovereenkomst.
- Artikel 18 Arbeidsovereenkomstenwet (AOW): Werknemers zijn alleen aansprakelijk voor bedrog, zware fouten of vaak voorkomende lichte fouten.
Door deze twee mechanismen werd een werknemer in veel gevallen buiten schot gehouden wanneer er schade werd veroorzaakt in het kader van de uitvoering van zijn arbeidsovereenkomst.
Vanaf 01/01/2025: buitencontractuele vorderingen
Met het nieuwe Boek 6 en het wegvallen van de quasi-immuniteit wordt het in principe mogelijk voor opdrachtgevers om werknemers van de hoofdcontractant rechtstreeks buitencontractueel aan te spreken via buitencontractuele vorderingen. De soep zal waarschijnlijk niet zo heet gedronken worden als ze wordt opgediend, aangezien er beschermingsmogelijkheden zijn voor werknemers waarop zij zich kunnen blijven beroepen in geval van zulke vorderingen:
Op basis van artikel 18 AOW, dat hen op burgerlijk vlak in het kader van de uitvoering van de arbeidsovereenkomst vrijwaart voor toevallige lichte fouten, los van de soort schade die deze lichte fout veroorzaakt.
Exoneratiebedingen kunnen opgenomen worden in het contract tussen hun werkgever en de opdrachtgever ter bescherming van de werknemer. De werknemer kan een dergelijke clausule als verweer gebruiken moest dit nodig zijn.
De arbeidsovereenkomst kan eveneens bedingen bevatten die werknemers extra beschermen tegen een rechtstreekse buitencontractuele vordering in hoofde van de contractant van de werkgever.
Laten we terugkomen op onze IT-consultant. Onder de nieuwe wetgeving zal de klant dus ook rechtstreeks de werknemer kunnen aanspreken voor zijn geleden schade, maar enkel in geval van: bedrog (bijvoorbeeld opzettelijke sabotage), zware fout (bijvoorbeeld bewust negeren van cruciale veiligheidsprotocollen) of een herhaaldelijk lichte fout (bijvoorbeeld meermaals dezelfde configuratiefouten maken waarop de werknemer al meermaals gewezen werd). Ook onder het nieuwe Burgerlijk Wetboek blijft de werknemer de bescherming van de beperkte aansprakelijkheid behouden zoals vastgelegd in artikel 18 van de Arbeidsovereenkomst.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Het is belangrijk dat werkgevers alert zijn op de nieuwe aansprakelijkheidsrisico’s voor hun werknemers. Zij zullen moeten bepalen in welke mate zij hun werknemers hiertegen willen beschermen.
Concreet wil dit zeggen dat zij – indien zij hun werknemers willen beschermen – best een clausule opnemen in de contracten met hun klanten en hun arbeidsovereenkomsten te voorzien van exoneratiebedingen waar mogelijk. Daarnaast is het ook aanbevolen om de huidige verzekeringsdekking in de BA-polis voor de werknemers onder de loep te nemen. Belangrijk om te onthouden is dat de bescherming voor werknemers in het kader van artikel 18 van de Arbeidsovereenkomstenwet onverkort van kracht blijft. De nieuwe aansprakelijkheidsregels doen hieraan geen afbreuk.
Blik op de praktijk
Hoe vaak opdrachtgevers werknemers daadwerkelijk zullen aanspreken, is onzeker gelet op het beschermingsmechanisme, Dat door de Arbeidsovereenkomstenwet wordt voorzien. Desondanks kan het nuttig zijn om deze risico’s mee te nemen in contractonderhandelingen.
