Slachtoffers van huiselijk geweld bevinden zich vaak in een complexe, gevaarlijke en kwetsbare situatie. Juridische bescherming is in deze gevallen essentieel.

Maar in de praktijk is een dekking via de rechtsbijstandverzekering voor deze slachtoffers niet gegarandeerd. Dit komt door het juridische kader van de klassieke polisvoorwaarden van de gezinspolissen rechtsbijstand. Het probleem is dat beide partners gedekt zijn door dezelfde polis, aangezien zij samenwonen. Er bestaat vaak een uitsluiting die zegt dat geschillen onderling uitgesloten zijn.

Waarom? Wel, dat is om te voorkomen dat de verzekeringsnemer via zijn eigen polis wordt aangeklaagd. Het zou niet redelijk zijn in bepaalde gevallen dat de persoon die betaalt voor de rechtsbijstandpolis, via zijn eigen polis aangeklaagd zou kunnen worden.

Bovendien dekt DAS alle personen die gewoonlijk bij de verzekeringsnemer inwonen. Dat wil zeggen dat iedereen die inwoont bij de verzekeringsnemer (jongeren, grootouders, tantes, nonkels, een tijdelijke gast) gedekt zijn en dus beroep kunnen doen op de polis. Op zich is dit een zeer positieve eigenschap van de dekking: niet alleen de persoon die de polis onderschrijft, maar ook alle inwonende (gezins)leden kunnen rekenen op juridische hulp en zijn automatisch verzekerd. In een ideale situatie vertrekt deze dekking vanuit de wens om gezinnen en samenwonenden zo volledig mogelijk te ondersteunen bij juridische vragen of problemen in het dagelijks leven.

Dezelfde uitsluiting geldt trouwens ook voor polissen afgesloten door een werkgever (= verzekeringsnemer). Ook werkgevers zouden niet via hun eigen polis aangeklaagd mogen worden door hun eigen werknemers (= verzekerde).

In de praktijk erkennen we de ongewenste gevolgen ervan voor slachtoffers van huiselijk geweld. Dit maakt de situatie voor de slachtoffers vaak complex en beperkt hun mogelijkheid om hun zaak in de rechtbank te brengen.

Een rechtsbijstandverzekeraar zou in deze gevallen een centrale rol kunnen spelen.

DAS wil een positief voorbeeld zijn van hoe een rechtsbijstandverzekeraar maatschappelijke verantwoordelijkheid opneemt. Ondanks de beperkingen in de polisvoorwaarden, hanteren wij een uitzonderlijk soepel beleid: bij een geschil over huiselijk geweld tussen de verzekeringsnemer en verzekerde kunnen beide partijen rekenen op hun rechtsbijstandverzekering.

Zo bieden wij hulp, zelfs in gevallen waar de verzekering oorspronkelijk geen dekking zou bieden. Dit is een stap in de richting van het verbeteren van de toegang tot recht voor degenen die het het hardst nodig hebben.

Ook bij geschillen tussen een kind (verzekerde) en één of beide ouder(s) (verzekeringsnemer), passen we dezelfde principes toe, indien het geschil voortvloeit uit strafbare feiten zoals slagen en verwondingen of seksueel geweld. Zo kan het verzekerde kind toch juridische bijstand krijgen.

Natuurlijk is niet elke zaak over dezelfde kam te scheren. Zulke situaties zijn zeer delicaat, persoonlijk en individueel. Daarom wordt elk dossier individueel door onze experten met de nodige zorg geanalyseerd.

Ook DAS is nog op zoek naar een juridisch sluitende oplossing. Daarom werken we aan een structurele aanpak om deze beperkingen in de toekomst beter te laten aansluiten bij de praktijk.

Uiteraard wensen we dat er ook op sectorniveau afspraken gemaakt worden. Daarom zijn we voorstander om structurele, sectoroverschrijdende oplossingen te vinden die beter aansluiten bij de realiteit van de slachtoffers en willen we hier actief aan meewerken.

De recente ontwikkelingen tonen aan hoe rechtsbijstandverzekeraars niet alleen een commerciële, maar ook een maatschappelijke missie kunnen vervullen.

Het gaat niet alleen om het naleven van polisvoorwaarden, maar ook om ethische verantwoordelijkheid en het beschermen van de rechten van kwetsbare groepen. Het recht op juridische bijstand is geen luxe, maar een fundamenteel recht dat niet mag afhangen van strikte en onbuigzame voorwaarden. Verzekeraars kunnen bijdragen aan een rechtvaardiger systeem door slachtoffers van huiselijk geweld te ondersteunen, en door het creëren van een breed gedragen oplossing voor dit probleem.

Laten we denken in oplossingen, niet in obstakels.